GENERATÖR
Elektrik enerjisi hayatımızın her alanında büyük bir öneme sahip olduğundan kesintisiz güç
sağlamak oldukça önemlidir. Generatörler enerji sağlamak için kullanılan elektrik üreteçleridir. Generatörler mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çevirerek ihtiyaç olan elektrik enerjisini karşılar. Mekanik enerji benzinli, dizel ve doğalgazlı motorlarla sağlanabilir. Ayrıca buhar türbini, rüzgar enerjisi ve su ile de mekanik enerji elde edilebilir.
Generatörler alternatör ve motor olarak iki ana sistemden oluşur. Bu sistemlere ek olarak radyatör, kontrol panosu, marş ve akü modülü, egzoz, yakıt bobini ve şase gibi kısımları da vardır. Motor kısmı kullandığı yakıt ile ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirir. Burada elde edilen enerji alternatöre gelince alternatör parçasının mekanik dönüşümü mıknatıslanarak
elektrik enerjisi üretilir. Üretilen enerji değerlerinden değerlerine kadar güç
sağlayabilecek şekilde tasarlanabilir. Generatörler elektrik enerjisinin bulunduğu yerler herhangi bir kesinti durumunda yedek enerji kaynağı olarak, elektrik enerjisinin bulunmadığı ya da şebekenin uzak olduğu yerlerde tesise ait yüklerin tamamını karşılayarak sürekli enerji kaynağı olarak kullanılabilir.
Jeneratör çalışma tiplerini üç başlık altında inceleyebiliriz.
Standby çalışma: Bu çalışma tipini ani çalışma olarak tanımlayabiliriz. Elektrik şebekesinde
meydana gelen kısa süreli kesintilerde jeneratör yüksek güç verir.
Primer çalışma: Elektrik tesislerinde meydana gelen uzun süreli kesintilerde kullanılabilir. Değişken yük altında sürekli çalışır. Primer 12 saatte 1 saat %10 aşırı yüklenebilir. Continuos çalışma: Zamanda bir sınır olmadan sabit yük altında sürekli çalışma olarak tanımlayabiliriz. Enerji olmayan yerlerde kullanım için uygundur.
GENERATÖR KULLANIM ALANLARI
✓ Ev-işyerleri
✓ Fabrikalar
✓ Endüstri yapıları ✓ İnşaat sanayi
✓ Hastaneler
✓ Makine sanayi
GENERATÖR TİPLERİ
✓ Doğalgazlı jeneratörler ✓ Dizel jeneratörler
✓ Benzinli jeneratörler ✓ Trifaze jeneratörler
✓ Monofaze jeneratörler
Generatörler üzerinde bulunan transfer anahtarı bağlı olduğu şebekeyi izler ve sistemden alınan voltajı takip eder . Şebekedeki gerilimin düşmesi ya da yükselmesi durumunda yani şebekeye ayarlanan voltaj ve frekans ayarlarının dışına çıktığında devreye girer.Generatörler devreye girdikten sonra da transfer anahtarı izlemeye devam eder. Voltaj yeniden gelmeye başladığında generatörü devre dışı bırakır.

Şekil 1: generatör parçaları (1:motor, 2:egzoz, 3:radyatör, 4:alternatör, 5:terminal kutu, 6:şase, 7:yakıt tankı, 8:kontrol panosu)
Generatörler paralel bağlanır. Bu şekilde birlikte çalışarak daha fazla yükü karşılayabilirler. Herhangi bir generatörde oluşan arıza sonucunda sistem bozulmadan onarım ve bakım sağlayabiliriz.
Generatörlerin paralel bağlanabilmesi için faz sıraları, faz açıları ve frekansları aynı
olmalıdır.
Generatörlerin güç hesabınu uygun generatörü bağlayabilmek için yapmalıyız. Generatör gücü hesabı uygulamada işletmenin talep gücünü güç faktörüne bölerek buluruz. Güç faktörü yaklaşık 0.8 alınır.
Generatör gücü = Talep gücü / 0.8

Şekil 2:Buhar türbünlü bir elektrik üreteci